چاقی چگونه ایجاد می گردد و چگونه می توان از آن جلوگیری کرد؟

0

چاقی به شکل بیش از حد بودن چربی در بدن اشخاص تعریف می گردد. متأسفانه چاقی یکی از معضلات و مشکلات بسیار بزرگ در جوامع بشری بوده و تعداد بسیار زیادی از مردم سراسر جهان را به خود گرفتار نموده است. چاقی علاوه بر بحث تناسب اندام و زیبایی ظاهری ریسک ابتلا به بسیاری از بیماری ها مانند دیابت، فشار خون، سکته های قلبی عروقی و سکته های مغزی را نیز افزایش می دهد. امروزه بحث چاقی، راه های درمان آن، رژیم های غذایی مؤثر، ورزش و تجهیزات لاغری یکی از مهمترین و پرطرفدارترین بحث ها می باشند.

شاخص توده بدنی (BMI)

فاکتورهای بسیار زیادی به منظور سنجش میزان چاقی در افراد وجود دارد که یکی از مهم ترین و شناخته شده ترین آن ها شاخص توده بدنی و یا اصطلاحا BMI می باشد. با اینکه شاخص توده بدنی، معیاری صحیح و کامل نبوده و میزان چربی های انباشته شده در بدن را اندازه گیری نمی نماید، اما همچنان به عنوان یک فاکتور بسیار مهم در سنجش میزان چاقی مورد استفاده قرار می گیرد. شاخص توده بدنی تمامی توده بدنی شخص را سنجیده و به این نکته که افراد عضلانی تر دارای توده بدنی بیشتری هستند توجهی ندارد. تحقیقات بسیار زیادی نشان داده است بهترین معیار سنجش چاقی اندازه گیری مستقیم چربی بدنی می باشد که به روش های مختلفی اندازه گیری می گردد. این روش ها در معدودی از کلینیک ها و مراکز درمانی انجام گرفته و شامل تعیین ضخامت چین پوست، امپدانس بیوالکتریکی و یا وزن کردن بدن در زیر آب می باشند. شاخص توده بدنی یا Body mass index از طریق فرمول

وزن به کیلوگرم تقسیم بر مجذور قد به متر= افزایش توده بدنی، محاسبه شده و در محدوده ۲۵ تا ۲۹/۹ اضافه وزن و در محدوده بالاتر از ۳۰، چاقی نامیده می شود.

شاخص توده بدنی (BMI)

چاقی چگونه ایجاد می گردد؟

چاقی به دنبال دریافت بیش از حد انرژی (ماده غذایی) نسبت به مصرف آن ایجاد می گردد. زمانی که میزان غذا و اصطلاحا ورودی بدن بیش از خروجی و یا مصرف یا سوزاندن آن باشد، بدن شروع به انباشت چربی ها کرده و چاق می شود. تحقیقات نشان داده است به ازای هر ۳/۹ کالری انرژی که وارد بدن می شود، یک گرم چربی در سلول ها ذخیره می گردد.

چاقی چگونه ایجاد می گردد؟

سلول های چربی و چاقی

منابع ذخیره چربی ها در بدن، سلول های آدیپوسیت بوده و تا مدت ها پیش تصور می گردید تعداد این سلول ها تنها در دوران شیرخوارگی و کودکی افزایش پیدا کرده و چربی های اضافی بدن در بزرگسالی تنها منجر به افزایش اندازه این سلول ها می گردد، اما تحقیقات گسترده و بسیار زیادی به این نتیجه رسیدند که در جریان چاقی و بیش از حد شدن چربی های بدن علاوه بر اندازه، تعداد این سلول ها نیز افزایش یافته و چربی ها را در خود جای می دهند.

سلول های چربی و چاقی

عوامل ایجاد کننده چاقی

علل ایجاد کننده چاقی بسیار متفاوت و گسترده هستند. گفته می شود عوامل ژنتیکی و سبک و سیاق زندگی از عوامل مؤثر در بروز چاقی می باشند. تحقیقات در این زمینه اثبات نموده اند که نقش عوامل مربوط به سبک زندگی بسیار مهم تر از عوامل ژنتیکی بوده و قابل چشم پوشی نمی باشند.

عوامل ایجاد کننده چاقی

  • زندگی کم تحرک و چاقی

فعالیت های بدنی و تمرینات ورزشی روزانه و منظم قادر به کاهش توده های چربی و افزایش بافت عضلانی بدن می باشند. فعالیت های بدنی میزان مصرف انرژی را به چند برابر بیش تر از ورود مواد غذایی و انرژی افزایش داده و منجر به کاهش وزن و جلوگیری از بروز چاقی می گردند.

عوامل ایجاد کننده چاقی

  • رفتارهای ناصحیح در غذا خوردن

میزان ورودی غذا، گرسنگی و سیری توسط مکانیسم های بسیار پیشرفته و منظم فیزیولوژیک تنظیم می گردد، اما در برخی موارد عوامل محیطی و شرایط روحی روانی تأثیر بسیار زیادی بر میزان ورودی غذا و عادات غذایی خواهند داشت.

عوامل ایجاد کننده چاقی

  • تأثیر عوامل روحی روانی بر میزان غذا خوردن

تحقیقات بسیار زیادی نشان داده اند که خوردن یکی از راه های مقابله و رهایی از فشارهای روحی روانی مختلف مانند سوگ، شکست و بیماری می باشد. به همین خاطر بیشتر افراد نه تمامی مردم، پس از یک دوره فشار روحی روانی با دلایل مختلف دچار چاقی و اضافه وزن می گردند.

پوسته کاکائو ممکن است به جلوگیری از مقاومت به انسولین ناشی از چاقی کمک کند

عوامل ایجاد کننده چاقی

  • کودکان خود را به پرخوری تشویق نکنید

یکی از عادت های بسیار ناپسند والدین ایرانی تشویق بی مورد آن ها به صرف وعده های غذایی پرکالری، پرچرب و پرحجم می باشد. باید توجه داشت خوردن های زیادی در کودکان پایه گذار رشد و سلامتی آن ها نبوده ، بلکه منجر به افزایش سلول های آدیپوسیت (چربی) در آن ها شده و پیش درآمد چاقی و اضافه وزن در سال های آتی زندگی این کودک می باشد.

عوامل ایجاد کننده چاقی

  • آسیب های مغزی و ناهنجاری های نورولوژیک

ناهنجاری ها و مشکلات بسیار زیادی مانند ضایعات هسته های شکمی میانی هیپوتالاموس، تومورهای هیپونیزی منتشر شونده به سمت هیپوتالاموس، مشکلات و ناهنجاری های گیرنده ای و انتقال دهنده های عصبی و ترشحات نا به جا برخی از نوروترانسمیترهای اشتها آور مانند نوروپپتید Y از جمله عوامل مهم در ایجاد پرخوری و چاقی ناشی از آن می باشند.

عوامل ایجاد کننده چاقی

  • ژنتیک

عوامل ژنتیکی وارثی یکی از علل های مهم بر هم خوردن تعادلات میزان ورودی غذا در افراد بوده و منجر به بروز چاقی  در آن ها می گردد. این مشکلات به دنبال جهش های ژنی و تولید ژن های تغییر شکل یافته ایجاد شده و از نسلی به نسل دیگر منتقل می شوند.

چاقی ممکن است نوجوانان را در خطر اضطراب و افسردگی قرار دهد

مبارزه با چاقی با خوردن یک فنجان قهوه در روز

راه های درمان چاقی

  • کنترل رژیم غذایی

کاهش میزان انرژی ورودی و افزایش میزان مصرف انرژی در بدن از طریق کاهش مصرف مواد غذایی، رژیم های غذایی اصولی و افزایش فعالیت های بدنی از جمله راه های بسیار مهم در درمان چاقی می باشد. بدین منظور توصیه می شود از غذاهای پرحجم و کم کالری استفاده شود.

  • استفاده از داروها

برخی داروهای کنترل کننده مراکز تغذیه در مغز، افزایش دهنده متابولیسم چربی ها، مهار کننده لیپاز و افزایش دهنده دفع چربی در مدفوع از جمله داروهای مؤثر در درمان چاقی و کاهش وزن می باشند.

  • فعالیت بدنی

از جمله راهکارهای بسیار مؤثر و کارآمد در درمان چاقی بوده و با افزایش مصرف انرژی نسبت به میزان ورودی آن، ذخیره چربی را کاهش داده و منجر به کاهش وزن می گردد.

  • جراحی

جراحی کنار گذاشتن معده gastric by pass و قرار دادن نوار دور معده gastric banding از جراحی های مؤثر در چاقی می باشند.

جراحی

چاقی چگونه می تواند بر مغز تاثیر بگذارد؟

نقش ورزش اسکیت در تناسب اندام خانم ها و درمان چاقی

 

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.