معرفی ویتامین ها – چگونه ویتامین ها را به بدن خود وارد کنیم؟

0

ویتامین ها ترکیبات آلی هستند که به شکل طبیعی در سلول های بدن ساخته نمی شوند. ویتامین ها به مقادیر کم در رژیم غذایی موجود بوده و به شکل از پیش ساخته شده وارد بدن انسان می شوند. نیاز روزانه بدن انسان به ویتامین ها متفاوت بوده و به عواملی مانند وزن، جثه، سن، میزان فعالیت روزانه، رژیم غذایی و بارداری وابسته می باشد. ویتامین ها از نظر حلالیت درآب و چربی به دو دسته تقسیم می شوند:

  • ویتامین های محلول در آب که قادر به انحلال در آب می باشند مانند ویتامین C و خانواده ویتامین های B
  • ویتامین های محلول در چربی که قادر به انحلال در چربی های بدن می باشند مانند ویتامین های A، D، K، E و اسید لیپوئیک

ویتامین از لحاظ لغوی به معنای آمین حیاتی بوده و بسیاری از فعالیت های فیزیولوژیک بدن را کنترل می نمایند. حفظ سطح فیزیولوژیک ویتامین ها در بدن بسیار مهم بوده و کمبود این مواد آلی را Avitaminosis (کمبود ویتامین) و افزایش بیش از حد آن ها را Hypervitaminosis (افزایش ویتامین) می نامند.

ذخیره ویتامین ها  در بدن

ویتامین های محلول در چربی توانایی ذخیره در کلیه و کبد را داشته و می توانند نیاز۲ تا ۱۰ ماه بدن به این ویتامین ها را بدون مصرف آن تأمین نمایند. ویتامین های A و D از جمله ویتامین های ذخیره شده در کبد می باشند. مدت زمان ذخیره ویتامین های محلول در آب نسبتا کوتاه بوده و علائم کمبود آن ها به سرعت در بدن آشکار می گردد. ویتامین های C و B از جمله ویتامین های محلول در آب هستند که علائم کمبود آن ها در کمتر از یک ماه نمایان می گردد.

نکته مهم: ویتامین B12 تنها ویتامین محلول در آبی است که ذخیره طولانی مدت داشته و به مدت یک سال به شکل ترکیبی در کبد باقی می ماند. علائم کمبود این ویتامین به زودی بروز نکرده و به زمان زیادی احتیاج دارد.

در این مقاله به بررسی انواع ویتامین ها ی مورد نیاز بدن پرداخته و کمبود ها و بیماری های ناشی از آن را بررسی خواهیم نمود.

  • ویتامین A یا ویتامین ضد عفونت

پیش نیاز های اصلی این ویتامین به میزان فراوانی در غذاهای گیاهی و ترکیب اصلی این ویتامین، تنها در غذاهای جانوری یافت می شود. پیش سازهای اصلی این ویتامین پس از ورود به بدن از طریق مواد غذایی در کبد به ویتامین A تبدیل می شوند و نیاز بدن به این ویتامین را مرتفع می نمایند.

منابع غذایی حاوی ویتامین A

فلفل دلمه ای قرمز، بیشتر میوه های رنگی، هویج، گوشت قرمز، مرغ، ماهی، اسفناج، جگر گاو، سیب زمینی، بستنی و کدو تنبل از جمله اصلی ترین منابع غنی از ویتامین A و پیش سازهای آن می باشند.

نقش ویتامین A در بدن

ویتامین A دارای دو نقش اساسی و عمده در بدن انسان می باشد. نقش اصلی این ویتامین در بینایی بوده و در تشکیل پیگمان های شبکیه (رودوپسین ها) نقش بسیار مهمی دارد. ویتامین A در رشد و تمایز سلول های جنینی اپیتلیال پوست و استخوان به شدت مورد نیاز بوده و در ساخت گلیکوپروتئین ها نیز دخیل می باشد.

کمبود ویتامین A و علائم ناشی از آن

کمبود ویتامین A منجر به پوسته پوسته شدن پوست صورت، دست ها و بدن شده و آکنه های بسیار نامطلوبی را در پوست ایجاد می نماید. آسیب دیدن سلول های اپیتلیال (پوشاننده) ملتحمه چشم، سلول های مجاری ادراری و تنفسی و بروز عفونت های مقاوم به درمان در این نواحی از جمله علائم ناشی از کمبود می باشند .

کمبود ویتامینD و علائم ناشی از آن

  • ویتامین D یک هورمون استروئیدی

ویتامین D دارای دو فرم D2 و D3 با منشأ گیاهی و حیوانی موجود می باشد. ویتامین D2 در اثر تابش نور آفتاب به گیاهان تشکیل شده و با خوردن منابع غذایی گیاهی وارد بدن می گردد. فرم D3 این ویتامین بر اثر تابش نور آفتاب به سطح پوست در طی پنج مرحله واکنش های شیمیایی و آنزیمی در بدن ساخته شده و در کلیه و کبد ذخیره می شود.

منابع غذایی حاوی ویتامین D

روغن ماهی، روغن جگر ماهی، زرده تخم مرغ، جگر، ماهی سالمون، تن ماهی، میگو، قارچ، شیر سویا و آب پرتقال از جمله منابع غذایی غنی از ویتامین D2 در بدن می باشند. ویتامین D2 و D3 فعالیت بیولوژیک و فیزیولوژیک یکسانی در بدن دارند.

ویتامین D به مبارزه با سرطان مقاوم به درمان کمک می کند

ویتامین D ممکن است به مبارزه با سرطان کولورکتال روده بزرگ کمک کند

نقش ویتامین D در بدن انسان

ویتامین D نقش بسیار مهمی در جذب کلسیم از لوله گوارش و توبول های کلیوی داشته و به کنترل میزان رسوب کلسیم در استخوان سازی کمک می نماید.

کمبود ویتامینD و علائم ناشی از آن

کمبود ویتامین D3 در کودکان منجر به بروز راشی تیسم و در بزرگسالان منجر به بروز استئومالاسی می شود. راشی تیسم معمولا در اوایل بهار در کودکان بروز می نماید، زیرا ذخیره سازی ویتامین D در زمستان انجام شده و در کودکانی که تمام طول زمستان را در خانه می مانند و مکمل غذایی و دارویی ویتامین D مصرف نمی کنند این ذخیره انجام نشده و علائم کمبود این ویتامین بروز می نماید. راشی تیسم بسیار خطرناک بوده و در صورت تعویق زمان درمان کشنده خواهد بود. پوکی استخوان و استئومالاسی از بیماری های ایجاد شده به دنبال کمبود ویتامین D و جذب ناموفق کلسیم در بزرگسالان می باشد.

کمبود ویتامینD و علائم ناشی از آن

  • ویتامین E یا ویتامین ضد عقیمی

ویتامین E یکی از ویتامین های محلول در چربی بوده که به دلیل خنثی نمودن مواد  اکسید کننده در بدن به عنوان یکی از آنتی اکسیدان های بسیار قوی شناخته می شود. تحقیقات بسیار زیادی در زمینه کمبود این ویتامین در حیوانات نشان داده است، کمبود ویتامین E منجر به کاهش قدرت باروری در جنس نر و تحلیل رفتن جنین پس از لقاح در جنس ماده می گردد. با اینکه کمبود ویتامین E در بدن در موارد خاصی رخ می دهد، دژ نره شدن (تحلیل رفتن) سلول های کلیوی و عضلانی از علائم ناشی از کمبود این ویتامین می باشد.

منابع غذایی ویتامین E

بادام درختی، بادام زمینی، بادام هندی، فندق، پسته، تخم آفتابگردان و کدو، روغن زیتون و نارگیل، آووکادو، انبه، کیوی، زیتون، زردآلو، اسفناج، برگ چغندر، کلم بروکلی، گوجه فرنگی، جعفری و حبوبات از جمله منابع غنی از ویتامین E می باشند.

منابع غذایی ویتامین E

  • ویتامین K

ویتامین K به وسیله باکتری های موجود در کولون (روده بزرگ) سنتز شده و معمولا علائم کمبود ناشی از آن بر اثر تجزیه و از بین رفتن باکتری های کولون به دنبال مصرف بیش از حد آنتی بیوتیک ها ایجاد می گردد. نقش اصلی این ویتامین در بدن، شرکت در فعالیت های هموستاز (انعقاد خون) می باشد.

منابع غنی از ویتامین K

سبزی های سبز رنگ، اسفناج و روغن های گیاهی مانند کانولا، ذرت، کنجد و زیتون غنی از ویتامینK1 و گوشت قرمز و پنیر منابع غنی از ویتامین K2 می باشند.

علائم ناشی از کمبود ویتامین K

کمبود ویتامین K در نوزادان بسیار شایع بوده و از اهمیت بسیار زیادی برخوردار می باشد. کمبود ویتامین K  در بزرگسالان به دنبال مشکلات کبدی و صفراوی، اسهال استئاتوره (اسهال چربی)، ناراحتی های روده ای و استفاده طولانی مدت از آنتی بیوتیک ها مشاهده شده و منجر به بروز مشکلات انعقادی و خونی در درجات مختلف می شود.

علائم ناشی از کمبود ویتامین K

  • ویتامین C یا اسید اسکوربیک

ویتامین C یکی از اصلی ترین و مهم ترین ویتامین های محلول در آب و حساس به حرارت می باشد. گلوکز منشأ ساخت ویتامین C در پستانداران است. این ویتامین جزء اصلی و ضروری مراحل تشکیل دهنده کلاژن بوده و در استحکام بافت کلاژنی در سرتاسر بدن دخیل می باشد. این ویتامین نقش مهمی در رشد بافت های فیبری در استخوان، غضروف و دندان ها دارد.

منابع غنی از ویتامین C

کلم بروکلی، مرکبات، کیوی، طالبی، نخود سبز، فلفل دلمه ای، آناناس، اسفناج، شلغم و کدو حلوایی از جمله منابع غنی از ویتامین C می باشند.

علائم کمبود ویتامین C

اسکوربوت عارضه مشهور ایجاد شده به دنبال کمبود این ویتامین می باشد که قربانیان بسیار زیادی در سربازان نیروی دریایی را به خود اختصاص داد. اسکوربوت به دنبال کمبود شدید Vit C به مدت ۲۰ تا ۳۰ هفته ایجاد می گردد. از علائم اصلی اسکوربوت، عدم التیام زخم ها به مدت طولانی بوده و قطع رشد استخوانی، ضایعات و خونریزی های مکرر لثه، عفونت های دهانی، مدفوع و استفراغ خونی، خونریزی مغزی و مرگ از علائم اصلی اسکوربوت می باشد.

علائم کمبود ویتامین C

  • ویتامین های خانواده B

ویتامین های B مورد نیاز بدن شامل ویتامین B1 (تیامین)، ویتامین B2 (ریبوفلاوین)، ویتامین B3 (نیاسین)، ویتامین B5 (اسید پانتوتنیک)، ویتامین B6 (پیریدوکسین)، و ویتامین B12 می باشند.

علائم کمبود ویتامین های خانواده B

تضعیف سیتم عصبی مرکزی و محیطی، دژنراسیون (تحلیل رفتگی) غلاف میلین فیبر های عصبی و تحریک پذیری فوق العاده اعصاب محیطی، ضعف عضله قلبی، بری بری و اختلالات دستگاه گوارش مانند سوءهاضمه، بی اشتهایی و یبوست از جمله علائم کمبود ویتامین B1  می باشند.

علائم ناشی از کمبود ویتامین K

B2 – و B3

ضعف عضلانی، کاهش ترشح غدد، التهاب مخاط دهان و لوله گوارش، ظهور پیگمان های پوستی، ترک های پوستی، بیماری پلاگر یا زبان سیاه، اسهال، استفراغ، گرفتگی شدید عضلانی و کاهش دمای بدن از جمله علائم کمبود ویتامین های B2 و B3 می باشند.

B5 – و B6

مشکلات تولید مثلی، خاکستری شدن موها، خشکی و زبری پوست و مو، ریزش های مو، رشد ناصحیح ناخن ها و ایجاد شکستگی در آن ها، درماتیت، کبد چرب و تأخیر در رشد از علائم اصلی کمبود ویتامین های B5 و B6 می باشند.

B1

کمبود این ویتامین به دنبال کمبود فاکتور داخلی معده ایجاد شده و دارای علائمی مانند از بین رفتن فیبرهای عصبی نخاع، عدم بلوغ گویچه های سرخ خون و آنمی پرنیسیوز می باشد.

B1

منابع غنی از ویتامین های خانواده B

B1 : پسته، ماهی، ارده و لوبیا

B2 : هویج، شیر، بادام و پنیر

B3 : تخم مرغ، چغندر و کرفس

B5 : قارچ وکلم بروکلی

B6 : سبوس ها و سیر

B12 : جگر، گوشت بوقلمون و گوشت مرغ

 

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.