هورمون کورتیزول چیست و چه اثراتی بر بدن انسان دارد ؟

0

استرس و یا فشار روانی حالتی بسیار آزاردهنده بوده که در مواجه با موقعیت های خاص و مشکلاتی خارج از حد تحمل، سراغ انسان ها می آید. استرس به دو شکل مثبت و منفی در زندگی روزمره بشر رخ داده و در حالت مثبت، انگیزه و انرژی به منظور ادامه زندگی و تحمل سختی ها و اتفاقات آن می باشد. استرس های منفی بویژه استرس های منفی تکرار شونده و دائمی بسیار آسیب رسان بوده و تاثیرات مخرب زیادی بر روح و روان و سلامتی انسان دارد. وقتی دچار استرس می شویم، مغز پیام های تحریکی را به منظور افزایش ترشح کورتیزول(هورمون استرس در زبان عامیانه) به سلول های ترشح کننده این هورمون در قشر غده فوق کلیه می فرستد.

هورمون کورتیزول چیست و چه اثراتی بر بدن انسان دارد ؟

کورتیزول، هورمونی استروئیدی با پیش ساز مولکول های کلسترول در بخش قشری غده فوق کلیه (آدرنال) است. این هورمون پس از سنتز و آزاد سازی به جریان خون، به گیرنده های اختصاصی خود متصل شده و بواسطه جریان خون به بافت های هدف می رسد.

هورمون کورتیزول چیست و چه اثراتی بر بدن انسان دارد ؟

هورمون کورتیزول و کبد

یکی از اصلی ترین بافت های هدف کورتیزول، کبد است. کورتیزول با افزایش یکی از مسیرهای بیوشیمیایی منجر به افزایش و ازدیاد ذخیره گلیکوژن در سلول های هپاتوسیت کبدی شده و با مکانیسمی ناشناخته مصرف گکلوکز در سلول ها را کاهش داده و این امر منجر به افزایش قند خون (گلوکز خون) می شود. یکی دیگر از اثرات افزایش کورتیزول در بدن، افزایش مقاومت بافت های بدن بویژه کبد و عضلات به هورمون انسولین می باشد، این اتفاق به معنای بالا بودن دائمی قند خون در مقابل ترشح میزان زیادی از هورمون انسولین می باشد.

 پس می توان گفت، استرس های طولانی و مداوم قند خون شما را بالا برده و ریسک ابتلا به دیابت را افزایش می دهد.

علائم کبد چرب و راه های پیشگیری و درمان آن چیست؟

برای داشتن کبد سالم چه چیزهایی بخوریم؟

هورمون کورتیزول و کبد

هورمون کورتیزول و عضلات

عضلات دومین اعضای مورد تهاجم کورتیزول می باشند که در استرس های مکرر، به شدت آسیب می بینند. از دلایل اصلی این آسیب، کاهش و شکسته شدن میزان زیادی از پروتئین های موجود در بافت عضله می باشد. کورتیزول ترشح شده در استرس های مکرر و طولانی مدت ساخت پروتئین های عضله را مختل نموده و بافت عضله را به تباهی می کشاند.

هورمون کورتیزول و بافت چربی

سلول های چربی مقاصد دیگر کورتیزول هستند که به شدت مورد حمله این هورمون قرار گرفته و ذخیره اسیدهای چرب خود را از دست می دهند، این اتفاق منجر به افزایش میزان چربی های آزاد شده در خون گردیده و چربی خون افزایش می یابد. با اینکه سلول های چربی، میزان زیادی اسید چرب از دست می دهند اما چاقی یکی از اثرات نامطلوب استرس های مکرر به دنبال ترشح کورتیزول است که گفته می شود به دلیل تاثیر کورتیزول بر مراکز اشتها در مغز و پرخوری ناشی از آن بوجود می آید.

هورمون کورتیزول و سیستم ایمنی

سیستم وفادار و همیشه در صحنه ایمنی از دیگر اهداف کورتیزول بوده و به شدت سرکوب می گردد. کورتیزول منجر به کاهش تعداد لنفوسیت ها (سلول های فعال سیستم ایمنی) و سایر فاکتورهای مؤثر در این سیستم شده و ایمنی بدن را به شدت کاهش می دهد.

پس می توان گفت، ریسک ابتلا به بیماری های عفونی و ویروسی در مواجه با استرس های طولانی مدت افزایش یافته و قدرت مبارزه بدن با عوامل خارجی و بیماری زا به شدت کاهش می یابد.

هورمون کورتیزول و گویچه های سرخ خون

کورتیزول تولید گویچه های سرخ خون را افزایش داده و این اتفاق در طولانی مدت منجر به بروز پرخونی و افزایش غلظت خون و هم چنین بالا رفتن ریسک ابتلا به تصلب شرائن و سکته های قلبی عروقی و مغزی می گردد.

هورمون کورتیزول و گویچه های سرخ خون

هورمون کورتیزول و استخوان ها

هورمون کورتیزول با افزایش ترشح هورمون پاراتیروئید به دنبال کاهش کلسیم خون، منجر به افزایش باز جذب بافت استخوانی و تخریب و ضعیف شدن استخوان ها می شود.

هورمون کورتیزول و نوسانات خلقی

افزایش ترشح کورتیزول در استرس های طولانی و مکرر علاوه بر تأثیرات و تغییرات جسمی دارای دگرگونی های روانی بسیاری نیز می باشد. کورتیزول خلق را به هم زده و در ابتدای افزایش ترشح منجر به ایجاد حالت سر خوشی یا اصطلاحاً مانیا گشته و به مرور زمان منجر به ایجاد افسردگی و دوقطبی می شود. کورتیزول دوره های بی خوابی را در شخص افزایش داده و خواب با حرکات سریع چشمی را کاهش می دهد.

هورمون کورتیزول و نوسانات خلقی

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.