علت اصلی سکته مغزی (Stroke) چیست و چگونه باید آن را درمان کرد؟

0

قطعاً تاکنون بارهای بار نام سکته مغزی و عواقب ناشی از آن را شنیده اید. سکته مغزی یک عارضه عروقی- مغزی بوده و در هر سن وسالی بویژه میانسالی و پیری روی می دهد. این بیماری نیز مانند تمامی بیماری های دیگر علائم زمینه ساز بسیار زیادی داشته و بحث پیشگیری از بروز آن بسیار مهم و قابل توجه می باشد. متأسفانه به دلایل مختلف، تعداد مبتلایان به این عارضه ناتوان کننده روز به روز افزایش یافته و شمار قربانیان سکته مغزی در جمعیت جوانان رو به افزایش است. تقریباً تمامی مردم جهان در وحشت و هراس پنهانی از بروز این بیماری و علائم ناتوان کننده حرکتی آن به سر برده و متأسفانه هیچگونه اطلاعاتی در مورد پیشگیری، علائم، اقدامات، تشخیص و درمان آن ندارند. در این مقاله سعی داریم با سکته مغزی، اپیدمیولوژی، ریسک فاکتورهای ابتلا به آن، تشخیص، اقدامات خانگی و بیمارستانی، علائم و راه های درمان آن آشنا شده و از تعداد قربانیان ناآگاه این بیماری بکاهیم.

سکته مغزی (Stroke) چیست؟

سکته مغزی نوعی عارضه عروقی– مغزی می باشد که به دلیل قطع کامل و یا موقت خونرسانی به قسمتی یا تمامی بافت مغز رخ می دهد. سکته مغزی با توجه به ناحیه آسیب دیده منجر به ایجاد اختلالات حسی، حرکتی، بینایی، حافظه، تفکر و تکلم می شود. متأسفانه عارضه و بیماری های عروقی – مغزی مانند سکته مغزی دومین علت مرگ و میر بویژه در کشورهای در حال توسعه بوده و سالانه بیش از ۶۵ میلیون نفر در سراسر جهان جان خود را بر اثر سکته مغزی و عوارض ناشی از آن ازدست می دهند. طبق گزارشات سازمان بهداشت جهانی هر ساله ۷/۲۵ میلیون از جمعیت جهان به علائم ناتوان کننده این بیماری دچار شده و قدرت فعالیت های روزمره خود را به کلی از دست می دهند.

سکته مغزی (Stroke) چیست ؟

تقسیم بندی سکته مغزی بر اساس منشآ آسیب

سکته مغزی بر اساس منشأ و آسیب ایجاد شده به دو شکل سکته مغزی ایسکمیک و هموراژیک رخ می دهد. سکته ایسکمیک، ۸۰ درصد موارد سکته مغزی را شامل شده و طبق آخرین گزارش از Global burden of Diseas بیشترین میزان مرگ و میر ناشی از این نوع سکته مربوط به کشور روسیه و قزاقزستان و کمترین آمار مرگ و میر از این نوع سکته مربوط به اروپای غربی، آمریکای شمالی و ترکمنستان می باشد. سکته مغزی از نوع ایسکمیک به دلیل ترومبوز شریانی(گرفتگی عروق مغزی)، آمبولی(حرکت لخته خون به سمت عروق مغزی) و بیماری های زمینه ای و ژنتیکی رخ می دهد. سکته هموراژیک، ۲۰ درصد موارد سکته مغزی را شامل شده و بر اثر پارگی و یا ترکیدن عروق مغزی ایجاد می گردد. بیشترین میزان شیوع این نوع سکته مغزی در آمریکای لاتین و کم ترین میزان مبتلایان به آن مربوط به آفریقا، فرانسه و اروپای شرقی می باشد. سکته مغزی هموراژیک به دنبال بیماری های ارثی مانند آنوریسم و افزایش ناگهانی فشار خون ایجاد می گردد.

تقسیم بندی سکته مغزی بر اساس منشآ آسیب

تقسیم بندی سکته مغزی بر اساس شدت آسیب

سکته مغزی بر اساس شدت آسیبی که ایجاد می نماید به دو شکل گذرا و دائمی بوده و در سکته مغزی گذرا، جریان خون قطع شده بلافاصله برقرار گردیده و علائم نورولوژیکی(حسی– حرکتی) ناشی از قطع جریان خون در عرض چند دقیقه تا ۲۴ ساعت برطرف می گردند، اما در سکته مغزی دائمی جریان خون قطع شده، برقرار نگشته و علائم ناشی از آن ماندگار می شوند.

تقسیم بندی سکته مغزی بر اساس شدت آسیب

ریسک فاکتورهای ایجاد کننده سکته مغزی

ریسک فاکتور(عوامل مستعد کننده یا تأثیرگذار در بروز سکته مغزی) به دو دسته عوامل ژنتیکی و غیر ژنتیکی یعنی عوامل وابسته به سبک زندگی تقسیم می شوند. استعمال دخانیات، مصرف مشروبات الکلی، رژیم غذایی ناسالم، وزن زیاد، چاقی و عدم تحرک از جمله عوامل وابسته به سبک زندگی بوده و قابل کنترل می باشند، در مقابل نژاد، سن، جنس و ژنتیک ابتلا به این بیماری از جمله عوامل ژنتیکی و غیر قابل پیشگیری در بروز این عارضه ناتوان کننده می باشد. باید گفت فشار خون بالا، چربی خون بالا و دیابت از جمله عوامل دوگانه بوده که هم منشأ ژنتیکی داشته و هم در زمره عوامل قابل پیشگیری قرار داده می شوند. در این بین عوامل غیر ژنتیکی و قابل پیشگیری اهمیت بسیار زیادی داشته و می توان با کنترل آن ها از بروز سکته مغزی جلوگیری نموده و ریسک ابتلا به آن را کاهش داد.

ریسک فاکتورهای ایجاد کننده سکته مغزی

درمان های سکته مغزی

از جمله راهکارهای اصلی و بسیار سریع در تشخیص بروز سکته مغزی انجام تست FAST می باشد. توجه داشته باشید قبل از بررسی این تست باید خاطر نشان کرد، همه تغییرات ایجاد شده در اعضای بدن ناگهانی بوده و به یکباره ایجاد می گردد. (F) به منزله تغییرات اجزای صورت(Facial) بوده و با افتادگی در پلک ها، گوشه لب و عضلات صورت بررسی می گردد. (A) به منزله حرکات دست(Arm) بوده که به شکل بررسی قدرت عضلانی دست ها در بالا بردن قرینه و یکسان انجام می گیرد. (S) به منزله قدرت تکلم و توان صحبت کردن(Speech) بوده و T) به معنای زمان تماس گرفتن با اورژانس و آغاز هر چه سریعتر اقدامات پزشکی می باشد.

تست FAST و تشخیص بروز سکته مغزی

درمان های سکته مغزی

اولین خط درمان در سکته مغزی استفاده از داروهای حل کننده لخته خون بوده که تنها زمان مناسب به منظور تزریق آن ها در سه ساعت اول وقوع سکته مغزی می باشد. به همین خاطر سرعت عمل در انتقال بیمار سکته کرده به بیمارستان بسیار مهم بوده و تعیین کننده مرگ و زندگی بیمار به حساب می آید. جراحی در ناحیه آسیب دیده بویژه سکته های هموراژیک مرحله ی دیگر درمان بوده که در موارد بسیار نادری انجام می گیرد. مراحل بعدی درمانی که به آن درمان های علامتی می گویند، جلسات فیزیوتراپی، کار درمانی و گفتار درمانی بوده که به منظور بهبود عملکرد عضلانی، بهبود قدرت تکلم و توان بدنی از دست رفته بیمار انجام می گیرند. بهتر است بدانیم بهترین اقدام در مقابله با بروز این عارضه و بار اقتصادی بسیار سنگین آن بر جامعه و خانواده ها بحث پیشگیری می باشد. داشتن رژیم غذایی مناسب، کم کالری و مفید، نوشیدن فراوان مایعات، کنترل استرس های روزمره، مکرر و طولانی، اجتناب از مصرف مشروبات الکلی و دخانیات، داشتن یک ورزش سبک روزانه، دائمی و منظم، تحرک و کنترل قند خون، فشار خون و چربی خون از جمله عوامل مهم و تأثیر گذار در کنترل پیشگیری از بروز سکته مغزی و عوارض ناتوان کننده ناشی از آن می باشند.

درمان های سکته مغزی

مطالعه مقالات زیر را به شما توصیه می کنیم:

خطر ابتلا به سکته مغزی می تواند منجر به دیابت نوع ۲ شوند

سطح پایین کلسترول ممکن است باعث افزایش خطر سکته مغزی شود

علل وابستگی فعالیت مغز به اطلاعات

چگونه فضای مجازی بر مغز انسان تاثیر می‌ گذارد

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.